Make your own free website on Tripod.com
          Redif

                  Redifin tanımını yapmadan önce şunları bilmek gerekir:
       * Redifler daima mısranın en sonunda bulunur, yani kafiyeden sonra gelir.
       * Redifin olduğu her yerde mutlaka kafiye de vardır. Bu sebeple redifin
          bulunduğunu gördüğünüz her yerde kafiyeyi de bulmaya çalışınız. 
          
          Redif: Mısra sonlarında, görevleri aynı olan eklerin, ya da anlamları aynı
          olan kelimelerin tekrarlanmasına redif denir. Tanımdan da anlaşılacağı 
          üzere iki tür redif vardır:

          a) Ek Halindeki Redifler       
          b) Kelime Halindeki Redifler   

          a) Ek Halindeki Redifler: Eş görevli eklerin tekrarlanmasıyla oluşan 
          rediflerdir. Türkçe'deki yapım ve çekim eklerini kavramadan, ek 
          halindeki redifleri kavramanız mümkün olamayacaktır. Eğer bu 
          konularda bir eksiğiniz varsa, önce bunları tamamlamanız ve ondan 
          sonra ek halindeki redifleri kavramak için çaba sarf etmeniz gerekir.
                       Fakat, ek halindeki rediflerin çoğu, kelimeye bağlanan 
          ekler olduğundan bu konudaki genel kaide: "Kelimenin köklerinde 
          kafiye, eklerinde ise redif vardır." şeklindedir. Bu kural bilinerek 
          mısraya bakılırsa ek halindeki rediflerin yüzde doksanı mısrada
          tahmin edilebilir. Ancak bu kaide her zaman geçerli olmadığından 
          yine de "ekler" konusunda bilgi sahibi olunması konunun kavranması
          açısından gereklidir. 

          Susuz değirmenlerin ne ile döner çarkı 
          Kerem etmeyen beyin fakirden nedir farkı 

          Yukarıdaki beyitte, "ı" sesleri, ismin -i hali olduğundan yani, her ikisinin de
          görevi aynı olduğundan rediftir. Kelimenin köklerinde ise "ark" sesleri 
          benzeştiğinden bunlar da zengin kafiyeyi oluşturur.
                      Bu beyite pratik yoldan yaklaşırsak: Beyitin birinci mısrasında, 
          kafiyeye söz konusu olan kelimenin kökü "çark", ikinci mısrada ise kelimenin 
          kökü "fark"tır. Dolayısıyla, "ı" seslerinin ek olduğu için redif olduğunu pratik
          yönden söyleyebiliriz. 
                       Kelimenin köklerinde kafiye bulunduğundan "ark" seslerinde de
          zengin kafiye vardır. 
                       Fakat, bu pratik yol her zaman işlemeyebilir:
          
          Kokuyor burnuma Sivr'alan köyü
          Serindir dağları soğuktur suyu
          Yâr mektup göndermiş yadigâr deyi
          Gözünün yaşını sil deyi yazmış
          
          Yukarıdaki dörtlükte, kelimelerin kökleri:
          "köy", "su", "de" dir. Görüldüğü gibi kelimelerin köklerindeki sesler aynı
          değildir. Acaba burada "y" sesi kafiye olarak mı yoksa redif olarak mı
          alınacaktır? 
                       Oysa, çözüm çok basittir."y" sesi birinci mısrada kelimenin köküne
          dahil olurken, ikinci ve üçüncü mısralarda yardımcı ses (kaynaştırma ünsüzü)'tir.
          Yani "y" seslerinin görevi farklıdır. Bu durum da kafiye tanımına uygun olduğundan
          kafiye olarak kabul edilecektir.
                       Aynı durum İstiklal Marşı'nın üçüncü kıtasında görülmektedir:

          Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım,
          Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!
          Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner aşarım.
          Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.

          Yukarıdaki dörtlükte ise, kelimelerin kökleri:
          "yaş", "şaş", "" ve "taş" kelimeleridir. Burada da kelime köklerinden sonra
          gelen "a" sesleri kafiye olarak mı yoksa, redif olarak mı alınmalı sorusu akla 
          takılmaktadır. O halde, bu köklere eklenen "a" sesinin görevinin ne olduğunu
          incelemek gerekir:

          İlk mısrada:     yaş    -       a         -         r        -            ı            -        m         
                                kök      yapım eki    geniş zaman    yardımcı ses           I. tekil 
                                                                                                                 şahıs eki

          İkinci mısrada:   şaş    -       a         -         r        -            ı            -       m                        
                                  kök     yardımcı ses   geniş zaman    yardımcı ses        I. tekil 
                                                                                                                  şahıs eki

          Üçüncü mısrada:     -       a         -         r        -            ı            -        m                        
                                     kök     yardımcı ses   geniş zaman    yardımcı ses      I. tekil 
                                                                                                                   şahıs eki

          Dördüncü mısrada:  taş    -       a         -          r        -            ı            -      m                        
                                        kök    yardımcı ses    geniş zaman    yardımcı ses      I. tekil 
                                                                                                                       şahıs eki


          Yukarıda da görüldüğü gibi ilk mısradaki "a" sesi ile diğer "a" seslerinin görevleri 
          farklıdır. Bu özellik sebebiyle, "a" seslerinin kafiye olarak alınması gerekir.



          b) Kelime Halindeki Redifler: Aynı anlamdaki kelimelerin tekrarlanmasıyla 
          meydana gelen rediflerdir. Bu tür redifleri mısralarda görebilmek oldukça
          kolaydır:

          Doğru söylerim halk razı değil 
          Eğri söylerim Hak razı değil. 

          Yukarıdaki beyitte "razı değil" kelimeleri redif, ondan önceki "k" sesleri ise
          yarım kafiyedir.


          Bir başka örnek:
          Zannetme ki şöyle böyle bir söz
         Gel sen dahi söyle böyle bir söz

         Yukarıdaki beyitte "böyle bir söz" kelimeleri redif, ondan önceki "öyle" sesleri ise
          zengin kafiyedir..

          
          Bir başka örnek:
          Kimsesiz hiç kimse yok, var herkesin bir kimsesi 
          Kimsesiz kaldım meded, ey kimsesizler kimsesi 

         Yukarıdaki beyitte "kimsesi" kelimeleri redif, ondan önceki "r" sesleri ise
          zengin kafiyedir..


          Son olarak şuna da dikkati çekmek gerekiyor:
          Kelime halinde bulunan redfilerden hemen önce, ek halinde redif de 
          bulunabilir. Böylece, ek halindeki redifle kelime halindeki redif arka arkaya
          gelebilir:  
 
          Elimi beş yerinden, dağladı beş parmağın,
          Bağrımda yanmadık bir yer bırakmadan git
          Bir yarın göçtüğünü, çöktüğünü bir dağın
          Görmemek istiyorsan, ardına bakmadan git!

          İkinci ve dördüncü mısralarda hem ek halinde redif, hem de kelime halinde
          redif bulunmaktadır. Yukarıdaki mısralarda "madan" ekleri "zarf-fiil"dir. 

          Artık, redif ve kafiye konusunda kafanızda bir soru işareti kalmadıysa kafiye 
          ve redif bilginizi ölçmek için hazırlanmış olan testi yapmaya başlayabilirsiniz.
          Ya da kafiye konusundaki bilgilerinizi tekrar gözden geçirebilirsiniz.